Ugoda czy proces? Dylemat kredytobiorcy
Warszawskie sądy (szczególnie XXVIII Wydział Cywilny, tzw. "Frankowy") są jednymi z najbardziej obciążonych w Polsce. Czas oczekiwania na pierwszą rozprawę często liczy się w latach, a prawomocny wyrok to kwestia 3-5 lat.
Alternatywą dla kosztownej, stresującej i długotrwałej drogi sądowej jest Sąd Polubowny przy Komisji Nadzoru Finansowego (KNF). To instytucja z siedzibą w Warszawie (ul. Piękna 20), która umożliwia szybkie rozwiązanie sporu z instytucją finansową.
Jak to działa? Czym jest mediacja?
Mediacja to dobrowolna rozmowa dwóch stron (klienta i banku) z udziałem bezstronnego mediatora. Mediator KNF nie jest sędzią – nie wydaje wyroku, nie ocenia kto ma rację. Jego zadaniem jest ułatwienie komunikacji i pomoc w wypracowaniu kompromisu, który zadowoli obie strony.
Postępowanie można prowadzić: 1. Stacjonarnie: W siedzibie KNF w Warszawie. 2. Online: Przez system wideokonferencji (obecnie najczęstsza forma, co jest wygodne dla osób spoza Warszawy).
Koszty: Sąd vs Mediacja
Różnica w kosztach jest kolosalna, co obrazuje poniższa tabela:
| Rodzaj kosztu | Sąd Powszechny | Sąd Polubowny przy KNF |
|---|---|---|
| Opłata od wniosku | 5% wartości sporu (max 1000 zł w sprawach konsumenckich) | 50 zł |
| Koszty zastępstwa (prawnik) | Od 1800 zł do nawet 15 000 zł + premie za sukces | Opcjonalne (można działać samemu) |
| Biegły sądowy | Często 2000-3000 zł (np. wyliczenie roszczenia) | Zazwyczaj brak |
| Czas trwania | 2-5 lat | 1-3 miesiące |
Kiedy warto skorzystać z mediacji?
Mediacje sprawdzają się najlepiej w sytuacjach, gdy obie strony mają interes w zakończeniu sporu. Przykłady:
- Kredyty frankowe (CHF): Banki masowo proponują ugody, by uniknąć przegranej w sądzie. Mediacja w KNF pozwala ucywilizować te negocjacje.
- Restrukturyzacja kredytu: Chcesz wydłużyć okres spłaty, uzyskać wakacje kredytowe lub zmienić oprocentowanie, bo straciłeś pracę.
- Spory o opłaty: Niesłusznie naliczone prowizje, ubezpieczenia niskiego wkładu własnego.
- Problemy z ubezpieczycielem: Zaniżone odszkodowanie za szkodę komunikacyjną.
Uwaga na ugody bankowe
Pamiętaj, że podpisana ugoda przed mediatorem, po zatwierdzeniu przez sąd, ma moc wyroku sądowego. Zamyka ona drogę do dalszych roszczeń. Zanim zgodzisz się na propozycję banku (nawet jeśli wydaje się atrakcyjna, np. umorzenie 20% długu), skonsultuj ją z niezależnym prawnikiem. Banki mają sztaby analityków – Ty masz prawo do swojego pełnomocnika.
Procedura krok po kroku
- Złożenie wniosku: Wypełniasz prosty formularz online na stronie KNF i wpłacasz 50 zł.
- Zgoda drugiej strony: KNF pyta bank, czy zgadza się na mediację. Banki zazwyczaj się zgadzają (dbają o reputację).
- Wybór mediatora: Strony wybierają mediatora z listy.
- Spotkanie mediacyjne: Zazwyczaj online. Trwa 1-2 godziny.
- Finał: Podpisanie ugody LUB protokół rozbieżności (jeśli się nie dogadacie).
Co jeśli mediacja się nie uda?
Nic nie tracisz (poza 50 zł i czasem). To, co powiedziałeś podczas mediacji, jest objęte tajemnicą i nie może być wykorzystane przeciwko Tobie w sądzie. Jeśli nie dojdziesz do porozumienia, droga sądowa pozostaje otwarta.
Dostałeś wezwanie do zapłaty?
Często banki proponują mediację dopiero wtedy, gdy kredyt jest już wypowiedziany. Jeśli zignorujesz pisma, sprawa trafi do e-sądu, a Ty otrzymasz nakaz zapłaty. Nie dopuść do tego – zacznij rozmowy wcześniej.
Masz propozycję ugody od banku? Prześlij ją do nas – przeanalizujemy, czy jest opłacalna. Skontaktuj się z nami.
FAQ: Sąd Polubowny
Czy muszę przyjeżdżać do Warszawy? Nie, większość mediacji odbywa się obecnie zdalnie (online).
Czy bank może odmówić mediacji? Tak, mediacja jest dobrowolna. Jeśli bank odmówi, KNF zwróci Ci 50 zł opłaty.
Czy mediator stoi po mojej stronie? Nie, mediator jest bezstronny. Nie doradza, nie ocenia. Pomaga tylko w komunikacji. Jeśli czujesz, że potrzebujesz wsparcia merytorycznego, weź ze sobą prawnika.
